Fundacja Partnerstwa dla Europy Środkowo-Wschodniej otrzymała dofinansowanie na realizację projektu pn. „Zapomniane mogiły legionowe III – Zbaraż, Żółkiew”. Zadanie będzie realizowane w ramach programu „Miejsca pamięci narodowej za granicą 2026”.
Celem projektu jest ratowanie i rewaloryzacja miejsc pochówku polskich żołnierzy poległych w walkach z Armią Czerwoną w 1920 roku, znajdujących się na terenie współczesnej Ukrainy.
Prace zostaną przeprowadzone w dwóch miejscowościach:
- w Żółkwi – przy mogile zbiorowej około 35 nieznanych żołnierzy Wojska Polskiego, położonej na miejscowym cmentarzu;
- w Zbarażu – przy grobie Nieznanego Żołnierza Wojska Polskiego na cmentarzu rzymskokatolickim.
W Żółkwi planowane jest między innymi oczyszczenie i wzmocnienie kamiennego kopca, wykonanie drenażu, zabezpieczenie powierzchni kamiennych, renowacja krzyża i tablicy inskrypcyjnej oraz uporządkowanie otoczenia mogiły.

W Zbarażu prace obejmą stabilizację i renowację płyty nagrobnej, odtworzenie inskrypcji, restaurację krzyża, wykonanie ścieżki oraz uporządkowanie i zagospodarowanie terenu wokół grobu.

Przy obu miejscach pamięci zostaną zamontowane dwujęzyczne, polsko-ukraińskie tablice informacyjne, przypominające o polskich żołnierzach poległych w walkach z bolszewikami. Powstanie również dokumentacja powykonawcza przeprowadzonych prac.
Projekt będzie realizowany we współpracy z ukraińskimi specjalistami, lokalnymi władzami, służbami ochrony dziedzictwa oraz zarządcami cmentarzy. Wszystkie działania będą prowadzone z poszanowaniem historycznego charakteru miejsc pamięci, zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi oraz przepisami obowiązującymi w Ukrainie.
Realizacja zadania potrwa od 1 sierpnia do 31 grudnia 2026 roku.
O postępach prac będziemy informować na stronie internetowej Fundacji oraz w naszych mediach społecznościowych.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.


