Fundacja Partnerstwa dla Europy Środkowo-Wschodniej otrzymała dotację Kancelarii Senatu na realizację projektu „Zapomniani bohaterowie – Polacy w ruchu oporu na terenie Francji i Belgii”. Fundacja przystępuje do realizacji działań, których celem jest przywrócenie pamięci o Polkach i Polakach walczących podczas II wojny światowej w strukturach francuskiego i belgijskiego ruchu oporu.
Szczególne miejsce w projekcie zajmie działalność Polskiej Organizacji Walki o Niepodległość – Organisation Polonaise de Lutte pour l’Indépendance (POWN). Organizacja ta skupiała ponad cztery tysiące zaprzysiężonych członków, którzy uczestniczyli między innymi w działalności wywiadowczej na rzecz aliantów oraz w walce zbrojnej podczas wyzwalania Francji. Mimo ich znaczącego wkładu w europejski ruch oporu wiedza o POWN oraz innych polskich strukturach konspiracyjnych we Francji i Belgii pozostaje niewielka.
W ramach projektu przeprowadzimy kwerendy w archiwach i instytucjach w Polsce, Francji oraz Belgii. Planowane są również badania terenowe, spotkania i rozmowy z potomkami polskich uczestników ruchu oporu, a także gromadzenie rodzinnych fotografii, dokumentów, pamiątek i relacji.
Zebrane materiały zostaną opracowane przez zespół badaczy i redaktorów. Powstaną biogramy uczestników ruchu oporu, opisy miejsc i wydarzeń oraz materiały przedstawiające szerszy kontekst działalności POWN, polskiej emigracji robotniczej i górniczej, a także udziału Polaków w Résistance.
Centralnym rezultatem projektu będzie portal internetowy poświęcony polskim bohaterom ruchu oporu we Francji i Belgii. Znajdą się na nim teksty w języku polskim i francuskim, fotografie, dokumenty oraz fragmenty relacji świadków i potomków uczestników wydarzeń. Przygotowana zostanie również dwujęzyczna broszura popularnonaukowa do bezpłatnego wykorzystania.
Projektowi towarzyszyć będzie kampania informacyjna w mediach społecznościowych.
Realizacja projektu pozwoli ocalić od zapomnienia historie polskich uczestników europejskiego ruchu oporu, wzmocnić pamięć o ich dokonaniach oraz stworzyć trwałe, ogólnodostępne źródło wiedzy dla rodzin, badaczy, nauczycieli, młodzieży i środowisk polonijnych.
Zadanie „Zapomniani bohaterowie – Polacy w ruchu oporu na terenie Francji i Belgii” jest współfinansowane ze środków Kancelarii Senatu w ramach konkursu „Senat – Polonia 2026”.
